Door: Klimaatplein


De maatschappelijke kosten van klimaatverandering

Wat kost het ons nu werkelijk wanneer er een ton van het broeikasgas CO2 in de lucht wordt uitgestoten? Welke factoren bepalen dat en hoe zou je die kosten nu direct bij de veroorzaker kunnen leggen? En hoeveel euro ben jij zelf eigenlijk bereid te betalen voor jouw impact op klimaatverandering?

Een ton CO2 veroorzaken is niet zo moeilijk. Rijd maar eens 4.700 kilometer in een dieselauto, vlieg maar eens 5.000 kilometer of verbruik maar eens 1.900 Kilowattuur aan grijze stroom. Een gemiddeld Nederlands huishouden veroorzaakt per jaar 8 ton aan CO2 door direct gebruik van fossiele brandstoffen (voor stroom, gas en vervoer).

De vervuiler betaalt niet

Voor de gevolgen die de uitstoot van CO2 heeft op het klimaat betaalt niemand een reële prijs. Geen enkel huishouden krijgt jaarlijks een factuur met daarop vermeld wat de klimaatkosten zijn van haar fossiele energieverbruik. We betalen wel voor het ophalen en verwerken van ons vuilnis, we zetten massaal ons oud-papier aan de straat en gooien en masse ons lege glas in de glasbak. Maar direct betalen voor het veroorzaken van CO2-uitstoot bestaat nog niet. En dat terwijl klimaatverandering door de gemiddelde Nederlander als een van de meest urgente maatschappelijke problemen wordt gezien.

Wat kost een ton CO2?

Wat kost nu het veroorzaken van een ton CO2? Er zijn daarvoor verschillende berekeningen gemaakt. Ook heeft de markt zelf geprobeerd een reële prijs te vormen met behulp van bijvoorbeeld het Europese CO2-emissiehandelssysteem. Bij aanvang werd daar gemikt op een werkbare prijs van €30,- per ton, maar vanwege de recessie en een overschot aan CO2-rechten hangt die prijs nu (2018) ergens rond de €15,- per ton CO2 en is langzaam stijgende. De prijs vormt op dit moment geen enkele prikkel om over te gaan tot een CO2-arme economie. Bovendien geldt dit handelssysteem maar voor een beperkt aantal grote vervuilers. Volgens de ‘High-Level Commission on Carbon Prices’, geleid door Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz en Lord Nicholas Stern, is een prijs van $60,- per ton CO2 in het jaar 2020 nodig om de klimaatdoelen van Parijs te halen.

Doel van een prijs op CO2

Het doel van een prijs zetten op de uitstoot van CO2 is dat het bijdraagt aan het ontmoedigen van het gebruik van fossiele brandstoffen. Maar wil je het écht goed doen, dan moet in die prijs ook de kosten voor lucht- en watervervuiling (door verzuring), schade aan natuur en biodiversiteit en schade aan vastgoed, landbouwopbrengsten en gezondheidskosten meegenomen worden. En je zou nu ook alvast een financiële reserve kunnen aanleggen voor de opvang van honderdduizenden klimaatvluchtelingen die we in Europa nog mogen verwachten de komende decennia.

Maatschappelijke kosten van klimaatverandering

De Obama regering heeft een berekening gemaakt van ‘The social cost of carbon (SCC)’ en kwam uit op een bedrag van $37,- per ton CO2. Maar op die prijs is vanuit diverse hoeken kritiek gekomen omdat het niet alle kosten en ook de teruggang in de economie vanwege klimaatverandering niet voldoende zou meenemen. Uit onderzoek van Stanford University lijkt een prijs van $220,- per ton CO2 daarom beter te passen. En het Verenigd Koninkrijk gebruikt een gemiddelde kostprijs van $83 per ton. Duidelijk mag zijn dat hoe hoger de prijs is die wordt berekend, hoe rigoreuzer de maatregelen moeten zijn om maatschappelijke klimaatschade te voorkomen of verminderen.

Ga jij meebetalen?

Om de klimaatdoelstellingen die eind 2015 in Parijs zijn afgesproken te halen zal er drastisch minder gebruik gemaakt moeten worden van fossiele brandstoffen. Een directe prijs op de uitstoot van CO2 gaat daaraan bijdragen omdat het de duurzame alternatieven financieel aantrekkelijker maakt. Dat daarin meteen de maatschappelijke schadekosten van die uitstoot worden meegenomen is een logische stap.

De vervuiler kan heel simpel voor zijn vervuiling betalen door het instellen van een CO2-belasting of CO2-tax. Iedereen die gebruik maakt van fossiele brandstoffen gaat betalen voor de negatieve klimaat- en gezondheidsgevolgen daarvan. Wanneer je gebruik maakt van grijze stroom of van benzine of diesel of wanneer je een verre vliegreis maakt dan ga je betalen voor de vervuiling die je veroorzaakt. Een begrijpelijke stap die ook makkelijk is uit te voeren omdat iedere fossiele brandstof zijn eigen CO2-emissiefactor heeft. Vermenigvuldig dat met een geldbedrag en je hebt een CO2-belasting. Lees hier meer over de tien voordelen van een CO2-belasting.

Benieuwd naar de uitstoot van CO2 die jouw huishouden of organisatie veroorzaakt? Bereken het met onze gratis CO2-calculator.

Ik ben erg benieuwd naar welk bedrag jij bereid bent te betalen per ton CO2 en wat je reden daarvoor is? Reageren kan hieronder!

Foto: Kwest/Shutterstock.com

Blijf op de hoogte van events en actueel nieuws

10 Reacties op “De maatschappelijke kosten van klimaatverandering”

  1. Joba Pronk zegt:

    19 februari 2016 om 10:43 uur

    Ik ben bereid te betalen wat nodig is om de opwarming van de aarde onder de 2 graden te houden (€100,- per ton CO2 ?). Zou wel goed zijn om dan de belasting op andere zaken (arbeid bijvoorbeeld) te verlagen vanwege de inkomsten uit CO2-belasting. Maar dat de vervuiler moet gaan betalen lijkt mij een logische.

  2. Frances Prins zegt:

    19 februari 2016 om 13:53 uur

    Ik denk dat de kostprijs van duurzame alternatieven aangeeft wat de minimale prijs van CO2 op dit moment zou moeten zijn. Voor biodiesel ligt dat bijvoorbeeld op € 1,40. Als je de werkelijke kosten weet van fossiel dan kan je als maatschappij kiezen voor het alternatief. De overheid kan bijvoorbeeld schoon rijden stimuleren door fossiele energie extra te belasten en daarmee het goede goedkoper te maken. Dit zelfde principe kan je hanteren voor vlees, stroom, verontreinigingen in drinkwater, kunstmest etc. Op deze manier gaat de vervuiler betalen.

  3. Nico Enthoven zegt:

    19 februari 2016 om 15:01 uur

    Ik ben bereid te betalen mits dit op Europees niveau wordt ingevoerd om oneigenlijke concurrentie te voorkomen. Dat moet toch kunnen na een geslaagde klimaatconferentie?

  4. Peter van Luttervelt zegt:

    19 februari 2016 om 22:57 uur

    hi, als we de emissie rechten aan consumenten geven, hebben we 2 vliegen in 1 klap, een basisinkomen om met die rechten te betalen, als je duurzame producten koopt zijn die dus daarmee te verrekenen, zeer onduurzame producten schiet je door je rechten heen.
    Wedden dat het bedrijfsleven als een speer hierop gaat inspelen want een groot aantal producten met te hoog CO2 vervuiling worden dan niet meer gekocht…….

  5. Rick Visser zegt:

    20 februari 2016 om 20:57 uur

    Ik ben zeker bereid te betalen. Bij een prijs van 100.= per ton zou een liter benzine of diesel dus ongeveer 30 ct duurder worden: prima! Maar ik ben vooral erg nieuwsgierig wat er gebeurt met vliegreizen: een retourtje Amerika zou bij een prijs van 100,= per ton 200,= duurder worden. Alle vliegreizen worden opeens 20% duurder. Volgens mij is de vliegtuiglobby zo gigantisch sterk: die vindt wel een manier om buiten schot te blijven.

  6. Jan Juffermans zegt:

    20 februari 2016 om 23:06 uur

    Betalen is een goede eerste stap. Ik ben zeker bereid mee te doen. Ook de kosten van de reeds 400.000 klimaatdoden per jaar moeten nog meegerekend worden (zie de Climate Vulnerability Monitor op pagina 45 van het e-boekje op http://www.voetafdruk.eu ).

    Naast de uitstoot van CO2 van de directe energie, mogen we ons indirecte energiegebruik niet vergeten. Dan komen we gemiddeld per persoon minimaal uit op 12 ton CO2 per jaar.

    Omdat bij deze betaalmethode de rijkeren meer kunnen blijven uitstoten, is als volgende stap eerlijke quotering van een bepaalde hoeveelheid CO2 per persoon de meest effectieve en sociale methode. En omdat daarbij de vlucht naar landgebruik voor bio-energie zal toenemen, is quotering van voetafdrukken een nog betere stap, want dat is inclusief landgebruik. Zie http://www.voetafdruk.eu.

  7. Baukelien Franken zegt:

    21 februari 2016 om 13:51 uur

    Peter, kan je iets meer uitleggen hoe dat dan praktisch in zijn werk gaat?

  8. Rob van der Rijt zegt:

    21 februari 2016 om 15:04 uur

    @Rick, bij de laatste klimaatonderhandelingen in Parijs is de lucht- en scheepvaart ook buiten schot gebleven. En dat terwijl lucht- en scheepvaart verantwoordelijk zijn voor net zoveel CO2-emissies als Engeland en Duitsland bij elkaar. Als ze een land zouden zijn staan ze in de top 10… Tijd dus om ook hen goed te betrekken bij de klimaatschade die ze veroorzaken.
    Het is overigens al wel mogelijk om vrijwillig te betalen voor je uitstoot van broeikasgassen van vliegreizen. Bijvoorbeeld via Greenseat of het FairClimateFund.

  9. Dick van Elk zegt:

    10 maart 2016 om 15:17 uur

    Ik betaal, deels in geld, deels in natura.

    Ik betaal via de belastingen mee aan de directe en indirecte subsidie op fossiele energie die neerkomt op 4 (vier!) $ct per kWh http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2015/NEW070215A.htm
    Ik betaal mee aan de vervuiling door groot-energie-verbruikers via het regressieve(!) energiebelastingtarief waardoor de vervuiler niet betaalt maar door de overheid beloond wordt.
    Ik betaal belasting over de duurzame energie die ik opwek als lid van een energiecoöperatie, terwijl ik daarmee de overheidsdoelstelling om meer duurzame energie te genereren ondersteun.
    Ik betaal via directe en indirecte ziektekosten voor de gevolgen van milieuverontreiniging.
    Ik betaal mee aan de kosten voor de milieuschade die, soms pas na vele jaren, ontstaat door processen waarvoor slecht enkelen verantwoordelijk zijn en de winsten opstrijken, terwijl de lasten en kosten worden gesocialiseerd.

    Bovendien leid ik gezondheidsverlies dat niet in geld is uit te drukken. En ik niet alleen. Wij allemaal als burgers in onze samenleving/maatschappij.

    Het gaat daarbij niet om kwantiteit in geld maar om kwaliteit van leven. Als we daarmee beginnen ontstaat als vanzelf een – groeiende(!)kringloop economie omdat we in een kringloop samenleving gaan werken. Zonder financiële groei weliswaar maar omdat je geld toch niet kunt eten is dat niet erg…

  10. Nancy Wiltink zegt:

    6 maart 2017 om 21:39 uur

    Natuurlijk moeten we CO2 beprijzen.
    Vliegreizen: Iedereen krijgt per 10 jaar 10.000 km ‘goedkoop’ reizen (= wat het nu kost) en daarna betaal je de werkelijke prijs (extra CO2 toeslag); een soort CO2 paspoort. Ook voor werkdoeleinden. Kan je 1000 km per jaar goedkoop vliegen, of 1x een verre reis. Niet verhandelbaar, vervalt als je het niet hebt gebruikt. Oneerlijk? Dat is het nu ook. Niet bang zijn voor de lobby, gewoon vol ertegenaan.
    Arbeid/diensten: belasting omlaag – CO2 uitstoot veroorzakende spullen: belasting omhoog