Door: Rob van der Rijt, 8 juli 2021


Overweeg ook economische krimp bij aanpak klimaatontwrichting

Informateur Mariëtte Hamer adviseert politieke partijen tijdens de formatie afspraken te maken die leiden tot een brede welvaart voor Nederland. Bij het streven naar een brede welvaart gaat het dan niet alleen om de economische, maar ook om de ecologische en sociaal-maatschappelijke aspecten van welvaart. Dus naast economische groei, bijvoorbeeld ook zorg voor biodiversiteit en het klimaat en een eerlijker inkomens- en welvaartsverdeling. Mijn voorstel in dit artikel is het om, in het belang van het tegengaan van verdere klimaatontwrichting, tijdens de formatie ook de mogelijkheden van economische krimp in plaats van economische groei te verkennen.

Vijfeneenhalf jaar na het ondertekenen van het Parijse klimaatakkoord en ondanks een Coronapandemie stijgt de uitstoot van het broeikasgas CO2 nog steeds. Zowel wereldwijd als in Nederland. Ondertussen claimt de Nederlandse regering steeds ambitieuzere klimaatdoelen te willen halen, maar haalt deze keer op keer niet. Vervolgens moet zelfs de rechter ingrijpen om de overheid zich aan de eigen opgelegde klimaatbeloftes te houden.

Het realiseren van de klimaatdoelen wil de regering onder andere behalen door grootschalig CO2 af te vangen en in de grond op te slaan en door nieuwe technologieën toe te passen voor het verduurzamen van de industrie. Ook moeten er heel veel extra windmolens bijkomen. De haalbaarheid en mogelijkheden van deze technieken zijn echter nog twijfelachtig. Terwijl álles uit de kast moet om de opwarming van de aarde onder liefst 1,5 graad Celsius te houden. Waarom dan ook niet economische krimp als klimaatmaatregel overwegen? Want economische krimp impliceert namelijk automatisch minder energie- en materialenverbruik. Terwijl bij economische groei steeds meer energie nodig is die we nu al niet eens duurzaam kunnen opwekken, is bij een verstandige krimp van de economie minder energie nodig wat direct leidt tot minder uitstoot van broeikasgassen.

Nieuwe economische modellen waar circulariteit, gezondheid en duurzaamheid voorop staan moeten dan voorrang krijgen. Laat bijvoorbeeld alleen kwalitatief hoogwaardige producten tot de markt toe die modulair zijn opgebouwd en makkelijk te repareren en upgraden zijn. Of maak het delen van producten die maar af en toe worden gebruikt zoals auto’s of tuingereedschap makkelijker. En stop ook de enorme verspilling die plaats vindt van grondstoffen en voedsel. Geschat wordt bijvoorbeeld dat 30 procent van het voedsel in de wereld verloren gaat na de oogst. Bijvoorbeeld in het transport, de magazijnen, markten, huishoudens of restaurants. Dit betekent dat ongeveer 30% van het land, water, de chemicaliën en uitstoot van broeikasgassen die verband houden met voedselproductie niet nodig is.

Wanneer je nu economische groei als onderdeel van brede welvaart eruit haalt en enkel focust op de ecologische en sociaal-maatschappelijke thema’s, dan houd je het streven naar welzijn over. Dit betekent niet dat bepaalde economische sectoren niet meer kunnen groeien. Maar wel alleen die sectoren die bijdragen aan bijvoorbeeld het verbeteren van de gezondheid, de biodiversiteit, het klimaat en de lucht- en waterkwaliteit. Met minder arbeidsuren per werknemer en garantie op een basisinkomen hoeft er ook geen vrees te zijn voor minder werkgelegenheid. Uit diverse onderzoeken blijkt dat mensen in meerderheid vóór het beschermen van het milieu zijn wanneer ze zouden moeten kiezen tussen economische groei en milieubescherming. Ook blijkt dat minder aandacht voor economische groei in rijke landen zelfs leidt tot gelukkiger samenlevingen. En daar moet het in de eerste plaats toch om te doen zijn?

We gaan verdere klimaatontwrichting niet voorkomen door energie te steken in het streven naar ‘brede welvaart’ of ‘groene groei’. Naast alle maatregelen die leiden tot energiebesparing en duurzame opwek zal een economische krimp het energie- en materialenverbruik temperen. Dat vergt uiteraard een omslag in ons denken, in ons consumeren en ondernemen en uiteindelijk in onze cultuur. Een eerlijker verdeling van inkomen en welvaart en een handelen binnen de grenzen van wat ecologisch verantwoord is nu de richtlijn om verdere klimaatontwrichting te voorkomen. Mijn voorstel richting informateur Hamer is het om daarbij met volle aandacht ook de mogelijkheden en kansen van economische krimp te verkennen.

Rob van der Rijt, oprichter Klimaatplein.com.

Deel dit bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Wilt u ook uw klimaatoplossingen delen met onze bezoekers?

Word Partner

Blijf op de hoogte van events en actueel nieuws